BIT, de Build-In Thermal collector
BIT
Benieuwd naar de mogelijkheden van dit project?
Wij zijn sinds begin 2025 gevestigd in het Oude Raadhuis in Oirschot. Een prachtige en inspirerende locatie waar we u van harte verwelkomen.
Bezoek uitsluitend op afspraak.
Afstudeerwerkstukken
BIT, de Build-In Thermal collector
In project BIT is een nieuwe warmtewisselaar ontwikkeld. Deze zal dienen als bron voor een water/water warmtepomp. Vernieuwend is dat de wisselaar achter en onder diverse bouwmaterialen zal worden toegepast. Met één type wisselaar kan dan zowel hellend dak en plat dak, dakterras als gevels worden geactiveerd.
Warmte uit de omgeving onttrekken is niet zo ingewikkeld. Leg een tuinslang in de zon en het water erin wordt warm. Deze warmte inzetten als stabiele bron voor warmtepompsystemen, met name als de zon niet schijnt, dat is de uitdaging waar we voor staan. Denk aan de winternacht. Een systeem dat – aan het zicht onttrokken en volstrekt geluidloos – zonder al teveel elektraverbruik een woning weet te verwarmen (en koelen) is kansrijk in de turbulente tijden waar we voor staan. Vanzelfsprekend zal de BIT ook als PVT worden uitgebracht.
Partners
Het project wordt gedragen door samenwerkende partners uit de kennissector en het bedrijfsleven. Op het gebied van zon-thermische energie zijn TNO en de Technische Universiteit Eindhoven al geruime tijd onze vaste kennispartners.
In dit project zijn de bedrijvenpartners van SolarTech: ZND Nedicom (plat dak, gevel) en NRGTEQ (warmtepomptechnologie). Daarnaast wordt samengewerkt met een aantal betrokken leveranciers, zoals Verkoelen Dakspecialisten, TBRM, Hydro en anderen.
Financieel is het project mogelijk gemaakt door grote inzet van de vijf projectpartners en een Europese stimuleringssubsidie uit het OP Zuid programma, aangevuld door de provincie Noord-Brabant. De subsidie werd begeleidt door Stimulus Programmamanagement en door W&B Consultants.
Werkpakketten
Het project zal, met verlenging, bijna drie jaar duren en is voorjaar 2023 opgestart. Het project wordt ondersteund door financiële steun van de Europese Unie. Vanuit stimuleringsprogramma OPZuid is een subsidie verkregen om de vele en diverse werkpakketten mogelijk te maken. Vanuit de provincie Noord-Brabant is co-financiering ontvangen.
Er worden prototypes gemaakt, zowel fysiek als digitaal en deze worden in laboratoria en op de openlucht testfaciliteit Solarbeat aan praktijktesten blootgesteld. In de eindfase worden de ontwikkelde collectoren in living-lab situaties aangebracht.
Najaar 2023 zijn op Solarbeat (TU/e) vier proefopstellingen gebouwd waarmee nulmetingen worden verricht. Najaar 2024 zijn deze vervangen door de nieuw ontwikkelde BIT collectoren.
Werkzaamheden
Ontwikkelwerk
Het BIT-project startte najaar 2023 met een door TNO georganiseerde brainstorm waaraan specialisten uit de gehele bouwkolom deelnamen. De opgedane ideeën zijn door TUe EngD student Fatemeh Eftekhar in vele varianten verwerkt in digitale modellen met bijbehorende kentallen. Dit creatieve werk werd voorjaar 2024 afgerond en resulteerde in een mooi design voor de BIT-collector. Door Hydro werd een mal ontworpen en najaar 2024 waren we getuige van de geboorte van de eerste BIT-collectoren. Door TBRM is een procedé uitgewerkt waarbij de openingen aan beide kanten worden voorzien van schroefdraad om een flexibel koppelstuk op te bevestigen. Er is een flexibel koppelstuk ontwikkeld, een uniek samengesteld product geschikt voor buitenomstandigheden.
Meten is weten
Najaar 2023 zijn vier proefopstellingen op Solarbeat opgebouwd en voorzien van de Energiedak basiscollector . Hieraan zijn door TNO nul-metingen verricht tijdens de winterperiode ’23-’24. Een jaar later zijn deze vervangen door de inmiddels geproduceerde BIT-collectoren en zijn door TNO weer metingen verricht volgens de internationaal geaccepteerde standaarden ISO 9806:2017. Dit resulteerde in zgn. collector curve constanten.
Gedurende 2025 is het proces gestart om een Gelijkwaardigheidsverklaring te verkrijgen via bureau BCRG. Hierbij is gebruik gemaakt van het rekentool van de Nederlandse Vereniging Warmtepompen (NVW). De metingen van TNO werden daarbij als uitgangspunt ingebouwd. Hierin werden we bijgestaan door ingenieursbureau Infinitus.
Afstudeerwerkstukken
De betrokkenheid van de Technische Universiteit Eindhoven heeft een mooie variëteit aan afstudeerverslagen opgeleverd. De supervisie lag in alle gevallen bij Dr.Ir. C.C.M. Rindt, waarvoor grote dank!
EngD post-master thesis:
- Design of a Building Integrated Thermal (BIT) Collector Integrated with Heat Pump Systems, F. Eftekhar
Onder verantwoordelijkheid van F. (Fatemeh) Eftekhar hebben de volgende studenten met goed gevolg een Master resp. Bachelor eindproject opgeleverd:
Master final thesis, Mechanical Engineering:
- Investigating the influence of natural convection in the BIT-collector under low-velocity conditions using CFD software, T. Beune
- Building-Integrated Thermal Collector: Performance Analysis and Numerical Modelling of an Assisted Heat Pump System, H. van Dijk
Bachelor’s final Project Mechanical Engineering:
- Node model of a BIT-collector, T. Cuijpers
- Upgrading the Experimental Design of a BIT Collector for validation of CFD Results, W. Brans
- Designing an experimental Validation approach for CFD results of BIT solar collectors, H. Nasser Mohamed Awad
Demonstraties
Najaar 2025 zijn drie BIT-demonstraties bij woonhuizen geïnstalleerd en aangesloten op NRGTEQ warmtepompsystemen. Deze warmtepompontwikkelaar beschikt over haar eigen regelsoftware zodat aansturing, bijstelling en registratie van meetgegevens volledig beschikbaar zijn voor het project en voor de vervolgfase. Deze BIT-demonstraties komen namelijk pas goed tot hun recht als het project al is afgerond. De werkzaamheden zullen dus ook na einddatum nog voortgaan.
Gelijkwaardigheid
Bij toepassing van BIT-collectoren als bronsysteem dienen de brontemperaturen te worden bepaald voor de specifieke combinatie van collectortype, toegepast oppervlak en het warmtepompvermogen.
Voor de typering van BIT-collectoren t.b.v. de brontemperatuur wordt gebruik gemaakt van resultaten van lab-testen cf. ISO 9806:2017.
De ontwikkelde rekenmethodiek sluit aan bij de uitgangspunten van de NTA 8800-bijlage Q, waarbij gebruik gemaakt wordt van de door Bunea/van Berkel ontwikkelde methode voor de energiebalans in de collector. De belangrijkste invloedsfactoren voor de prestatie van de BIT-collectoren zijn de:
- buitentemperatuur,
- zon-instraling
- windsnelheid
Hiermee vertonen ze een zeer grote overeenkomst met de thermische energiehuishouding van PVT-panelen. Met dank aan de Vereniging Warmtepompen (VWP) is als basis gebruik gemaakt van het PVT-deel van de VWP-Rekentool.
Deze inspanningen hebben geleid tot een Gelijkwaardigheidsverklaring, waardoor de BIT formeel bij de BENG-bouwmethodiek kan worden toegepast. Klik hier voor de Verklaring.